Người ta chỉ nhập khẩu những thứ trong nước không có hoặc có nhưng chất lượng thấp không bảo đảm tiêu chuẩn phục vụ sản xuất và nhu cầu đời sống. Với những nguyên liệu hoặc sản phẩm hàng hóa nào đó, khi trong nước đáp ứng cả về số lượng và chất lượng nhưng vẫn cứ nhập khẩu, kinh doanh kiểu ấy là làm hại kinh tế nội địa. Tình trạng này đã và đang xảy ra đối với mặt hàng sơn bột tĩnh điện.
Mặt hàng này được "khai sinh” tại Việt Nam kể từ 2002. Trước đó, gần như toàn bộ mặt hàng này đều phải nhập khẩu. Mặc dù "sinh sau đẻ muộn” nhưng hiện thời ngành sản xuất sơn bột tĩnh điện có tổng công suất vượt xa nhu cầu sử dụng trong nước. Đã có bài học đắt giá từ xi măng lò đứng, nhà máy đường nhưng đến lượt ngành sản xuất mặt hàng này lặp lại cách làm dự án theo kiểu chạy theo phong trào. Hiện nay các nhà máy sản xuất sơn bột tĩnh điện chỉ hoạt động cầm chừng với xấp xỉ 50% công suất, thế nhưng sản phẩm làm ra lại cao gần gấp đôi so với nhu cầu tiêu dùng của thị trường nội địa. Không sản xuất thì thiếu buộc phải nhập khẩu, đến khi trong nước tự làm ra lại ế thừa vượt xa nhu cầu. Đây là sai phạm "ngây thơ” trong nền sản xuất hàng hóa theo cơ chế thị trường, có mà cũng như không sự quản lý của Nhà nước.
Trên địa bàn cả nước hiện có 17 doanh nghiệp chuyên sản xuất mặt hàng sơn bột tĩnh điện với tổng công suất lên đến 24.000 tấn/năm trong khi đó tiêu thụ cao nhất, nhu cầu sử dụng trong nước chỉ ở mức khoảng 14.000 tấn/năm. Kinh tế suy thoái như hiện thời, mức tiêu thụ mặt hàng này thấp hơn nhiều so với chỉ số nói trên. Ngành sản xuất sơn bột tĩnh điện đang "ngắc ngoải” vì hàng hóa ế thừa, càng sản xuất càng bị tắc đầu ra. Trong tình cảnh éo le như vậy, chẳng khác gì sự đối nghịch, một số doanh nghiệp trong nước lại đổ xô nhập khẩu mặt hàng này. Hàng chục ngàn tấn sơn bột tĩnh điện sản xuất trong nước đang tồn kho từ tháng này qua tháng khác. Trong khi đó có hàng ngàn tấn sản phẩm này từ nước ngoài tràn vào thị trường nội địa. Tính riêng 2011, bình quân mỗi tháng có gần 200 tấn sơn bột tĩnh điện nhập khẩu vào Việt Nam (chưa kể lượng hàng lậu tuồn vào nội địa theo đường tiểu ngạch). Làm ăn kiểu đó thì khác chi "bóp chết” doanh nghiệp sản xuất trong nước. Thế là xảy ra tình trạng "quân ta làm hại quân mình”.
Tại sao xảy ra tình trạng "đối đầu” giữa doanh nghiệp sản xuất với doanh nghiệp nhập khẩu. Ở đây có nguyên nhân bắt nguồn từ việc xây dựng chính sách. Ngoài việc thả lỏng cho doanh nghiệp tự ý xây dựng dự án theo kiểu phong trào, còn có kẻ hở khi xác định thuế suất nhập khẩu mặt hàng này. Hiện thời doanh nghiệp nhập khẩu sơn bột tĩnh điện được hưởng thuế suất 0%, đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc bỏ "sân nhà” chạy sang "ủng hộ” đối phương. Hiệp hội sơn – mực in Việt Nam (VPIA) cho biết, trong cùng thời điểm, các nước châu Á và kể cả Đông Nam Á áp thuế suất từ 5% - 10% đối với sơn bột tĩnh điện nhập khẩu. Trong khi đó Việt Nam "chơi thoáng” với thuế suất chỉ là 0%. Tính thuế kiểu đó có lợi cho doanh nghiệp nhập khẩu và gián tiếp "hỗ trợ” đối tác nước ngoài, trong khi gây ra hệ lụy nặng nề cho doanh nghiệp sản xuất trong nước. Sự vô lý và bất lợi ấy đã được VPIA có văn bản gửi tới Bộ Công thương, Tổng cục Hải quan nhưng vấn đề cần tháo gỡ vẫn chưa được giải quyết.
Bá Tân
Tuyên bố trách nhiệm: Bài viết được lấy nguyên văn từ nguồn tin nêu trên. Mọi thắc mắc về nội dung bài viết xin liên hệ trực tiếp với tác giả. Chúng tôi sẽ sửa, hoặc xóa bài viết nếu nhận được yêu cầu từ phía tác giả hoặc nếu bài gốc được sửa, hoặc xóa, nhưng vẫn bảo đảm nội dung được lấy nguyên văn từ bản gốc.