• International Edition
  • Giá trực tuyến: Bật
  • RSS
  • Hỗ trợ
VN-INDEX 1.274,20 +11,87/+0,94%
Biểu đồ thời gian thực
Cập nhật lúc 3:05:02 CH

Stockbiz MetaKit là phần mềm cập nhật dữ liệu phân tích kỹ thuật cho MetaStock và AmiBroker (Bao gồm dữ liệu EOD quá khứ, dữ liệu EOD trong phiên và dữ liệu Intraday trên 3 sàn giao dịch HOSE, HNX, UPCOM)

Stockbiz Trading Terminal là bộ sản phẩm tích hợp đầy đủ các tính năng thiết yếu cho nhà đầu tư từ các công cụ theo dõi giá cổ phiếu realtime tới các phương tiện xây dựng, kiểm thử chiến lược đầu tư, và các tính năng giao dịch.

Kiến thức căn bản

Tổng hợp các kiến thức căn bản về thị trường tài chính, chứng khoán giúp cho bạn có thể tiếp cận đầu tư thuận lợi hơn.

Phương pháp & Chiến lược

Giới thiệu các phương pháp luận sử dụng để phân tính, và các kỹ năng cần thiết phục vụ cho việc đầu tư.

VN-INDEX    1.274,20   +11,87/+0,94%  |   HNX-INDEX   303,97   +0,55/+0,18%  |   UPCOM-INDEX   92,64   -0,20/-0,22%  |   VN30   1.293,79   +12,83/+1,00%  |   HNX30   563,51   +1,49/+0,27%
16 Tháng Tám 2022 2:24:59 SA - Mở cửa
Chứng khoán phái sinh: Công cụ giảm rủi ro hay ‘đánh bạc’?
Nguồn tin: Tạp chí kinh tế chứng khoán VN | 01/07/2022 8:51:37 SA
Từ tháng 4/2022 tới nay, thị trường chứng khoán giảm điểm mạnh, nhà đầu tư (NĐT) nhỏ lẻ thua lỗ “nhảy” sang chứng khoán phái sinh (CKPS). Tuy nhiên, đầu tư CKPS có thực sự an toàn?
 
Chứng khoán phái sinh (CKPS) được biết tới là công cụ phòng ngừa rủi ro cho nhà đầu tư (NĐT), góp phần thúc đẩy thanh khoản trên thị trường cơ sở, giữ chân dòng tiền trên thị trường chứng khoán, cải thiện cơ sở NĐT.
 
CKPS bao gồm 4 loại chính: Hợp đồng kỳ hạn; Hợp đồng tương lai; Hợp đồng quyền chọn và Hợp đồng hoán đổi. Trong đó, hợp đồng tương lai là sản phẩm CKPS đầu tiên được niêm yết và giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam, cụ thể là hợp đồng tương lai trên chỉ số cổ phiếu VN30. Hợp đồng tương lai chỉ số VN30 giao dịch với 4 mã tương ứng 4 tháng đáo hạn: Tháng hiện tại, tháng kế tiếp, 2 tháng cuối và 2 quý gần nhất.
 
Thực tế thị trường CKPS Việt Nam

 
Chứng khoán phái sinh: Công cụ giảm rủi ro hay ‘đánh bạc’?
 
Nhìn chung, yếu tố quan trọng khi chơi CKPS ở Việt Nam chính là việc xác định được xu hướng của chỉ số VN30. CKPS đang khá thu hút các NĐT hiện nay, bởi những ưu điểm: thanh khoản cao, mua/bán khống liên tục nhiều lần trong ngày, lợi nhuận cao hơn khoảng 6 lần TTCK cơ sở do thị trường biến động với biên độ lớn và nhanh do tỷ lệ đòn bẩy tài chính cao.
 
Tuy nhiên, song song với lợi nhuận cao, thì rủi ro cũng cao khi mua/bán khống ngược với thị trường sẽ gây lỗ lớn, hay yêu cầu phải ký quỹ bổ sung.
 
Từ năm 2017 đến nay, giao dịch trên TTCK phái sinh diễn ra sôi động, thu hút ngày càng nhiều NĐT tham gia. Quy mô và thanh khoản thị trường có sự tăng trưởng mạnh mẽ. Khối lượng giao dịch (KLGD) trung bình từ 10.954 hợp đồng/phiên năm 2017 lên 185.704 hợp đồng/phiên trong 5 tháng đầu năm 2022.
 
Khối lượng hợp đồng mở (OI) từ 8.077 hợp đồng tại thời điểm cuối năm 2017 đã tăng lên 31.756 hợp đồng vào cuối tháng 5/2022. KLGD và hợp đồng mở liên tiếp lập các kỷ lục mới. Theo đó, KLGD cao nhất đạt 440.866 hợp đồng tại phiên giao dịch ngày 13/5/2022 và khối lượng hợp đồng mở cao nhất đạt 61.090 hợp đồng vào ngày 14/1/2021.
 
Đáng chú ý, giao dịch của NĐT nước ngoài trên TTCK phái sinh tăng lên hàng năm, năm sau thường tăng gấp 2 - 3 lần năm trước. Năm 2021, giao dịch của NĐT nước ngoài chiếm 2,8% tổng KLGD trên toàn thị trường.
 
CKPS được “quảng cáo”, “tung hô” là công cụ hữu hiệu để NĐT phòng ngừa rủi ro, nếu thị trường gặp giảm điểm mạnh từ tháng 4/2022 sau chuỗi tăng điểm ấn tượng.
 
Giảm rủi ro hay “đánh bạc”?
 
Mặc dù tiềm năng thị trường CKPS Việt Nam là lớn, tuy nhiên có thể thấy thị trường này tại Việt Nam vẫn còn “non yếu” so với các thị trường tài chính phát triển như Mỹ, Anh, Nhật…
 
Thực tế cho thấy, hiện thị trường CKPS Việt Nam còn có một số vướng mắc chưa thể khắc phục trong ngắn hạn như tính đa dạng của sản phẩm: Chỉ số cơ sở cho hợp đồng này là VN30 có nhiều hạn chế, đặc biệt là biến động của chỉ số phụ thuộc vào chỉ một số rất nhỏ những mã chứng khoán chủ chốt.
 
Thứ hai, cơ cấu NĐT: Có 3 loại NĐT tham gia thị trường CKPS: (1) NĐT phòng ngừa rủi ro (thường là các tổ chức, quỹ); (2) NĐT đầu cơ rủi ro, thường là giao dịch đối ứng với NĐT phòng ngừa rủi ro; (3) NĐT chênh lệch giá.
 
Để có thể đầu tư vào CKPS, nhà đầu tư phải xác định được xu hướng mã VN30 trong ngắn hạn và dài hạn. Trong khi đó, mã VN30 lại là nhóm nhỏ các cổ phiếu đa lĩnh vực: bất động sản, ngân hàng, chứng khoán, tiêu dùng…
 
Việc phân tích những cổ phiếu đa ngành, đa lĩnh vực là rất khó khăn, bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố như Chứng khoán quốc tế (chủ yếu là các chỉ số Dow Jones, S&P 500, Nasdaq); Kinh tế vĩ mô; các ngành, lĩnh vực của các cổ phiếu trong rổ VN30…
 
Do vậy, tùy vào số vốn đầu tư, NĐT nhỏ lẻ có thể lãi vài triệu đến vài trăm trong hai, ba phiên liên tiếp, nhưng chỉ cần một phiên mua/bán ngược xu hướng thị trường, NĐT sẽ mất hết số tiền kiếm được, thậm chí mất cả vốn. Chưa kể đến việc nếu có nhiều "đội lái", đội này “dập” đội kia thì nhà đầu nhỏ lẻ ở giữa sẽ phải "tắm máu".
 
Đáng nói, việc minh bạch trên TTCK thời gian qua có thể nói đang ở mức “đáng báo động”. Có nhiều thời điểm, không ít NĐT nghi ngờ thị trường có dấu hiệu bị “lái”. Lợi dụng tâm lý thị trường bi quan, hoặc lạc quan, hay diễn biến thị trường đi ngang, “đội lái” có thể từ từ tăng mua/bán các cổ phiếu có ảnh hưởng đến VN30 nhằm “đẩy, dìm” chỉ số theo ý muốn. Họ chấp nhận lỗ ở chứng khoán cơ sở, nhưng sẽ lãi nhiều ở chứng khoán phái sinh.
 
Cụ thể, trước khi đánh xuống, họ mở vị thế bán trên sàn phái sinh, sau đó mua lại với mức giá thấp hơn và hưởng chênh lệch. Do tỷ lệ đòn bẩy trên sàn phái sinh cao nên mức lãi trên sàn này gấp vài lần mức lỗ trên sàn cơ sở. Diễn biến này trên sàn phái sinh nhanh hơn sàn cơ sở vì tâm lý tham lam hay sợ hãi của nhà đầu tư phái sinh mạnh hơn, bởi đặt lệnh nhanh hay chậm dù 1 giây cũng khiến giá trị tài khoản tăng/giảm không ít.
 
Bởi vậy, để có lợi nhuận trên TTCKPS, NĐT cần tỉnh táo, có kiến thức tốt về phân tích cơ bản các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường, nhóm ngành, phân tích kỹ thuật và yếu tố may mắn cũng không thể bỏ qua thay vì tin vào những lời có cánh rằng “chứng khoán phái sinh là kênh đầu tư hữu ích và hiệu quả, giúp nhà đầu tư phân tán rủi ro” bởi thị trường có thể biến động không theo quy luật thông thường.